augustus 2025

In de afgelopen maanden is er in de waterschappen in Nederland heel wat afgepraat over een nieuwe visie op het peilbeheer. Ik kan me voorstellen dat het nog niet ieder partijlid is opgevallen, maar met het uitganspunt dat water en bodem meer sturend moeten worden bij de inrichting van ons land heeft het politieke debat duidelijk zijn plaats gekregen binnen het algemeen bestuur van de waterschappen. Dat geldt zeker ook voor de waterschappen in Noord Holland.

In de inmiddels achterhaalde wet op de ruimtelijke ordening was het duidelijk: een waterschap moest een bestemming van grond die door andere overheden was vastgesteld faciliteren. Concreet betekende dat flink malen bij grond met een agrarische bestemming om het waterpeil zodanig te laten zakken dat boeren met hun steeds zwaarder wordende machines het land konden bewerken.

De nieuwe omgevingswet die een hele tijd (vanaf 2008) boven de markt heeft gehangen, maar onlangs (2024) van kracht is geworden, heeft de situatie veranderd. Waterschappen moeten nog steeds faciliteren, maar daarbij wel meerdere belangen afwegen. Bij het nemen van een peilbesluit gaat het niet alleen maar om de functie die in het gebied moet kunnen worden uitgeoefend, maar ook om andere belangen zoals natuur en milieu.

Het intensief bemalen van grond in veenweidegebieden zorgt voor bodemdaling en de uitstoot van broeikasgassen. In het klimaatakkoord is afgesproken dat de uitstoot van broeikasgassen door veenweidegebieden in 2030 met 1 miljoen ton per jaar naar beneden moet. Zo’n getal zegt je misschien weinig. Maar het is veel en betekent veel minder malen en dus een ander soort agrarisch gebruik. Dat roept weerstand op. We weten dat het moet. Maar het tempo waarin er stappen worden gezet is tergend traag.

Natuurlijk moeten gebruikers van de grond de gelegenheid krijgen om in te spelen op veranderingen en nieuwe regels. Een duidelijk signaal wanneer er echt anders geboerd moet gaan worden stimuleert echter het nadenken over hoe het anders kan. Bij het Hoogheemraadschap Rijnland heeft mijn fractiegenoot Anja van Zandvoort hier stevig actie voor gevoerd. En met succes. Maar we zijn er nog niet. Het moet sneller. Een tempo waarbij ook onze volgende generatie nog geen verandering zal zien, is gegeven de steeds sneller optredende klimaatproblemen echt beneden alle peil.